UCZYMY SIĘ HISZPAŃSKIEGO

Jak zadawać pytania? – ¿Cómo hacer preguntas?

aga pytania

Hiszpanie uwielbiają zadawać pytania. Tę różnicę kulturową między nimi zauważyć mogłam jednak dopiero po jakimś czasie mieszkania na południu, ponieważ nie rzuca się aż tak bardzo w oczy jak fiesta, sjesta i głośne rozmowy, a Hiszpanie też sami nie zdają sobie z tego sprawy. Często jednak jak im o tym mówię, to się śmieją i przyznają rację. Jest to dość logiczne, skoro uwielbiają rozmawiać i zagadywać nieznajomych, najłatwiejszym sposobem rozpoczęcia rozmowy jest przecież właśnie zadanie pytania.

Mi, Polce wychowanej na wszechobecnym szkolnym: na tym poziomie takie pytanie to wstyd lub rusz głową przecież znasz odpowiedź, te ciągłe zadawanie pytań o czasem najbardziej podstawowe sprawy, wydaje się czasem męczące. Natomiast, jak się rozejrzę dookoła, to wydaje się tak tylko mi. Hiszpanom to absolutnie nie przeszkadza, wydaje się miłe oraz świadczy o zainteresowaniu tematem. Gdy przyjechałam na studia do Hiszpanii, byłam zszokowana ilością pytań, które mieli do wykładowcy moi koledzy z grupy. Jedyną osobą, która nie miała żadnych i myślała: przecież podał bibliografię, wiem, gdzie sobie doczytam i nie będę mu “zawracać gitary”, byłam ja. Wykładowca i moi koledzy nie odebrali jednak takiej postawy wcale jako gestu szacunku wobec ich czasu tylko raczej braku aktywności i zainteresowania studiami. Jak widać na powyższym przykładzie, sztuka zadawania pytań jest w Hiszpanii bardzo potrzebna, jeśli nie chcemy wyjść na aspołecznych gburów. Dziś więc troszkę właśnie o poprawnym zadawaniu pytań.

Warto wiedzieć, że Hiszpanie w mowie zaznaczają pytania tylko i wyłącznie intonacją. Nie stosuje się skomplikowanych gramatycznych zabiegów typu inwersja czy czasowniki posiłkowe.
W piśmie z kolei, żeby odróżnić pytanie od zdania twierdzącego po hiszpańsku zaznacza się początek wypowiedzenia odwróconym znakiem zapytania: ¿Te gusta España? (Podoba Ci się Hiszpania?).
Zmiany w intonacji zaznaczamy też w akcentach przy zaimkach pytających: QUIÉN (KTO), QUÉ (CO), CÓMO (JAK), CUÁNDO (KIEDY), DÓNDE (GDZIE), CUÁNTO (ILE).
¿Qué tiempo hace? – Jaka jest pogoda?
¿Quién ha venido contigo? – Kto z Tobą przyszedł/przyjechał
¿Cómo te sientes? – ¿Jak się czujesz?
¿Dónde están los servicios? – Gdzie jest łazienka? (bardzo przydatne pytanie!)
¿Cuánto cuesta? – Ile kosztuje?
¿Cuándo llega el autobús? – Kiedy przyjeżdża autobus?

Akcenty odróżniają te słowa od zaimków względnych, którymi łączymy zdania podrzędne.

Uczący się hiszpańskiego często mają problemy z rozróżnieniem, kiedy użyć ¿QUÉ? (Co?) a kiedy ¿CUÁL? (Który?)

QUÉ używamy w pytaniach otwartych, gdy w odpowiedzi nie oczekujemy żadnego konkretnego przedmiotu: ¿Qué quieres comer? (Co chcesz zjeść?) ¿Qué opinas? (Co uważasz?) ¿Qué te gusta? (Co lubisz?)

CUÁL/CUÁLES używamy, gdy pytamy o wybór konkretnej opcji spośród dwóch lub kilku jasno określonych. ¿Cuál color prefieres? (Który wolisz kolor?) – wiemy, jakie kolory są do wyboru. ¿Cuáles platos has probado? (Które dania próbowałeś) – zakładamy, że do wyboru mamy konkretny zestaw dań z jednego menu lub np. regionu.

Problematyczne dla samych Hiszpanów, tylko tych niedouczonych, może być zapytanie pisemnie o przyczynę, czyli ¿POR QUÉ? (DLACZEGO?), ponieważ w mowie brzmi zupełnie tak samo jak PORQUE (PONIEWAŻ). O cel z kolei pytamy ¿PARA QUÉ? (PO CO?)

Jeśli odpowiedź wymagać będzie użycia od nas przyimka, łączymy przyimek z zaimkiem pytającym:
¿A qué hora llega el avión? – O której przylatuje samolot?
¿De dónde vienes? – Skąd jesteś?
¿Para quién es este regalo? – Dla kogo jest ten prezent?

Na koniec jeszcze kilka tzw. pytań na każdą okazję. Otóż jak wspominałam, pytania zawsze dobrze zadać, żeby podtrzymać rozmowę i okazać zainteresowanie. Pytaniem, które prawie zawsze nadaje się do tego celu jest:
¿Qué tal? – które poza zwykłym co słychać, jest zaproszeniem do pociągnięcia każdej historii czy anegdoty. Przetłumaczyć moglibyśmy jako: I co tam? I jak było?
Przykładowy dialog mógłby więc wyglądać tak:

A: Hemos estado de vacaciones en Polonia (Byliśmy na wakacjach w Polsce).
B: ¿Y qué tal? (I jak było?)
A: Muy bien, nos ha gustado mucho. (Bardzo nam się podobało).

Kolejnym pytaniem zachęcającym do dłuższego mówienia jest ¿Y eso? – jest to kolokwialna prośba o wyjaśnienie okoliczności zdarzenia, przyczyn, czy inaczej rozbudowania kontekstu, najczęściej połączona z lekkim zaskoczeniem.

A: He cambiado de trabajo.
B: ¿Y eso?
A: Me ofrecieron un puesto en una empresa de telecomunicaciones. (Dostałem pracę w firmie z branży IT).

Od kiedy odkryłam, że Hiszpan w razie jakiejkolwiek wątpliwości czy rozterki zamiast sam odpalać google i kombinować pod górkę, po prostu się pyta, moje życie też stało się łatwiejsze. Już nie wpadam w panikę jak mi się telefon wyładowuje. Po prostu pytam o drogę lub o godzinę, a jak naprawdę nie jestem czegoś pewna, nie wstydzę się do tego przyznać tylko po prostu zasięgam języka. Nie boję się, że w odpowiedzi zostanę zmierzona pełnym potępienia wzrokiem przekazującym mi, że jestem głupia i przeszkadzam. Hiszpanie tak samo jak chętnie pytają, chętnie odpowiadają.

 

Tekst: Agnieszka Grabarczyk