UCZYMY SIĘ HISZPAŃSKIEGO

Jak odmieniać hiszpańskie czasowniki

hiszpanskie czasowniki

Jeśli kiedyś zdarzyło wam się porozmawiać z Hiszpanem o nauce języka obcego, to pewnie zauważyliście z jakim poważaniem mówi on o największej, jego zdaniem, tajemnicy nauki hiszpańskiego, czyli właśnie o LOS VERBOS (czasownikach).

Hiszpanie uważają, że najwięcej trudności uczącym się języka sprawiają czasowniki, a hiszpański jest w ich mniemaniu o tyle problematyczny, że w przeciwieństwie do angielskiego czasowniki podlegają CONJUGACIÓN (koniugacji), czyli odmianie przez osoby i czasy.
Nam Polakom, którzy odmieniamy rzeczowniki przez siedem przypadków, a czasowniki dodatkowo odmieniamy jeszcze przez pięć rodzajów, hiszpańskie płacze nad odmianą czasowników wydać się mogą mocno przesadzone, a prawdziwe trudności w hiszpańskim kryją się gdzie indziej. Faktem jest jednak, że bardzo łatwo wzbudzić szacunek u rodowitych użytkowników hiszpańskiego odmieniając prawidłowo czasowniki nawet na początkującym poziomie i owszem, trzeba może nauczyć się końcówek na pamięć, ale zapewniam, że z odrobiną praktyki to wcale nie jest takie trudne jak się wydaje (a już na pewno nie tak trudne jak się wydaje Hiszpanom). W dzisiejszym artykule postaram się jeszcze trochę rozjaśnić temat.

CZASOWNIKI REGULARNE

Zaczniemy od PRESENTE INDICATIVO (czasu teraźniejszego trybu oznajmującego). Hiszpańskie czasowniki dzielimy na trzy grupy według końcówek: – AR, -ER, -IR
Dla czasowników regularnych wystarczy sobie zapamiętać odmianę podstawowych czasowników i resztę odmieniać według następujących schematów:

Koniecznie zwróćcie uwagę na akcent w 2 osobie liczby mnogiej!

 

CZASOWNIKI NIEREGULARNE

Skąd u Hiszpanów taki respekt przed czasownikami? Otóż problemem są oczywiście nieoczywiste odmiany, czyli czasowniki nieregularne, które nie poddają się prostym regułom i niestety błędy zdarzają się w tym wypadku nie tylko obcokrajowcom, ale również rodowitym Hiszpanom. Unikania tych błędów uczą się w szkole i jak możemy się domyślać dla niektórych już samo wspomnienie jest traumą, a jak ktoś nie uważał lub szkołę zaniedbywał, to potem w dorosłym życiu też nieraz pewnie najadł się wstydu.
Do czasowników nieregularnych należy podejść sposobem. Dobrze działa grupowanie, ponieważ czasowniki do siebie podobne zachowują się po prostu podobnie. Dobrze też wiedzieć, czemu w ogóle występują takie nieregularności, a w większości przypadków chodzi o ułatwienie, głównie wymowy i pisowni, wcale nie o utrudnianie życia dzieciom i obcokrajowcom. Trzeba też się uczyć stopniowo czas po czasie, tryb po trybie, czyli najpierw PRESENTE potem PASADO, itd.
I tak możemy np. w czasie teraźniejszym wyróżnić pewne grupy oboczności. Dotyczyć będą one wszystkich osób poza 1 i 2 liczby mnogiej, czyli NOSOTROS i VOSOTROS, te zawsze odmieniają się regularnie.

Pierwsze grupy oboczności dotyczą zamiany samogłosek występujących w przedostatnich sylabach czasownika według następującego schematu.
O, U → UE
Np. PODER (móc), VOLVER (wrócić), MOVER (ruszać), JUGAR (grać), RECORDAR (przypominać)
I tak odmieniamy:

tab 2 aga

 

Często też problematyczna w przedostatniej sylabie jest samogłoska „E”.
E→I PEDIR (prosić) MEDIR (mierzyć) SERVIR (służyć)
E→IE SENTIR (czuć) QUERER (chcieć) CERRAR (zamykać)

 

tab 3 aga

Następną grupę tworzą czasowniki, których oboczność następuje tylko i wyłącznie w 1 osobie liczby pojedynczej, a reszta odmiany następuje w sposób regularny lub zachowuje oboczności zamiany samogłosek wymienione powyżej.
W tym przypadku, po prostu tworzenie czasownika dla 1 osoby przez dodanie tylko „O” brzmiałoby bardzo dziwnie i w większości przypadków byłoby dla Hiszpanów niewypowiadalne:
Czasowniki zakończone na -CER
CONOCER (znać), CRECER (rosnąć), PERTENECER (należeć)
W pierwszej osobie mówimy więc: CONOZCO, CREZCO, PERTENEZCO
Czasowniki zakończone na -NER, -NIR
PONER (postawić), TENER (mieć), VENIR (przyjść)- PONGO, TENGO, VENGO
W przypadku TENER i VENIR również zachowujemy oboczności IE w następnych osobach także mówimy: TIENES, VIENE, itd.

Po tylu wyjątkach, mam jednak dobre wiadomości. Jeśli rozpoznajemy w dłuższym czasowniku inny czasownik podstawowy to możemy z całą pewnością odmieniać go w ten sam sposób co czasownik, który już znamy, czyli odmieniamy:
PROPONER (proponować), EXPONER (wystawiać), IMPONER (narzucać) – tak samo jak PONER
DETENER (zatrzymać), MANTENER (utrzymać), ENTRETENER (zabawiać)– jak TENER

Wiecie już jak odmienić: RECONOCER (rozpoznać), IMPEDIR (uniemożliwić), DEVOLVER (zwrócić), PRESENTIR (przeczuwać)?
Pozostają nam jeszcze prawdziwe nieregularne skarby takie jak: SABER, CABER, DECIR, IR, czy fantastyczne SER i ESTAR, ale o tym już przy innej okazji. A może poczuliście i podzielacie hiszpańską fascynację czasownikami i sami uzupełnicie lekturę sprawdzając w słowniku, gdzie w powyższych czają się pułapki? Serdecznie was do tego zachęcam.

TEKST: Agnieszka Grabarczyk